Prechod na navigáciu Hlavné menu Prechod na navigáciu Hlavné menu 2 Prechod na navigáciu vodorovná
Tatryinfo PL

Uzdrowiska klimatyczne

Na szlaku uzdrowiskowym
 
Doświadczenia pokazały, że w niektórych miejscach ludzie czują się lepiej niż w innych, na przykład w górach, w szególnych warunkach klimatycznych. W Wysokich Tatrach prawie na każdej górze znajdują się uzdrowiska klimatyczne, które czerpią z klimatu tatrzańskiego.
 
Dzięki badaniom naukowym udowodniono działanie lecznicze klimatu. Pierwsze zapiski dotyczące stosunków meteorologicznych w Wysokich Tatrach pochodzą z XVIII wieku.
 
Pierwsze dane badań meteorologicznych odnotowywał od 1875 roku na południowych stokach Tatr lekarz Mikuláš Szontágh ze Starego Smokowca. Notatki nie są kompletne, ponieważ w tym czasie badania prowadzono wyłącznie latem i zimą.W lipcu 1897 roku powstała meteorologiczna stacja obserwacyjna w Tatrzańskiej Łomnicy, gdzie pracuje się do dziś. Budowa wiszącej kolejki linowej w 1939 roku sprzyjała powstaniu stacji obserwacyjnej na wysokości 1769 m n.p.m., na Łomnickim Stawie. W czasie wojny w 1943 roku powstała kolejna stacja obserwacyjna jeszcze wyżej – na szczycie Łomnica na wysokości 2635 m n.p.m.
 
Wszystkie rodzaje klimatu
 
Podstawowym leczniczym czynnikiem przyrodniczym jest terapeutycznie działający klimat górski i wysokogórski, który działa kompleksowo na astmę bronchitową, przewlekłą obstrukcyjną chorobę płuc, przewlekłą rinitidę itd.
Wysokie Tatry są niepowtarzalne również dlatego, że na tak małej przestrzeni można znaleźć wszystkie rodzaje klimatu górskiego. Do Słowacji należą południowe i południowowschodnie stoki Tatr, które mają o dużo więcej słońca niż stoki północne. Dlatego południowe stoki otrzymują tyle światła i ciepła słonecznego, jakby ich położenie geograficzne było o wiele bardziej południowe.
Wysokie Tatry rozpościerają się nad warstwą pyłowej atmosfery i oddalone są od ośrodków przemysłu. Orpócz tego czystość powietrza zapewnia odmienna wegetacja a zimą zwarta warstwa śniegu.
 
Pierwsza osada
 
Na południowym zboczu Szczytu Sławkowskiego na wysokości 1010 m wypływa od niepamięci źródło wody mineralnej. Dzięki temu powstała w 1793 roku pierwsza osada tatrzańska – Stary Smokowiec. Właściciel lasów, hrabia Csaky zdecydował się bezpośrednio pod szczytem obok źródła kwaśnej wody wybudować leśniczówkę. Prawdopodobnie znał badania lekarza żupy Jána Zikmunda Kreysela z Lewoczy o wodach termalnych i kwaśnych na Spiszu z 1764 roku, w których pochwalnie mówi o wodach sławkowskich.
Ponad dwieście lat temu powstały tutaj pierwsze budowle, karczmy, przychodzili pierwsi goście, którzy spacerując po okolicy korzystali również z wód mineralnych.Wieść o przyjemnym otoczeniu, skutecznych kuracjach leczniczych i kąpielach spowodowały, że Stary Smokowiec stał się ulubionym celem wycieczek z całego Spiszu. W 1818 roku ze względu na duże zainteresowanie uzdrowisko rozszerzono o kolejne kabiny, pokoje i pierwsze restauracje.
 
Złoty wiek
Złoty wiek przyszedł do Smokowca wraz z Jánem Jurajem Rainerem w latach trzydziestych XIX wieku. W tym czasie powstał park leśny i szlaki uzdrowiskowe na Hrebienok, do Sławkowskiej i Pięknej vyhliadki. Wprowadzono tu hydroterapię „priessnitzowską“, którą stosowano prawie sto lat i dzięki tej nowej metodzie ośrodek klimatyczny uzyskał oficjalną nazwę uzdrowisko.
Początki zimnej hydroterapii były bardzo proste i prymitywne. Początkowo pacjenci brali zimny prysznic w źródle, później wybudowano basen z prysznicami i kabinami. Głównym celem hydroterapii była regulacja ciśnienia krwi, obiegu krwi i ogólna regeneracja. W tym czasie nie można mówić jeszcze o naukowych metodach leczniczych, ale początki są zawsze trudne. To samo można powiedzieć o powstaniu uzdrowiska.
W połowie XIX wieku uzdrowisko działało tylko latem. Goście przychodzili spróbować wody leczniczej, podziwiać piękno Wysokich Tatr, a także wypocząć i rozerwać się.
Ważnym punktem zwrotnym w rozwoju Wysokich Tatr było wybudowanie koleji Koszycko-bohuminskiej w 1871 roku. Cały region Tatr był lepiej i szybciej dostępny. Dzięki rozwoju ruchu turystycznego coraz większą uwagę zwracano na lecznicze działanie klimatu Wysokich Tatr – klimatoterapię.
Jednym z pierwszych lekarzy, który zajmował się tym sposobem leczenia, był dr med. Szontág, który w 1875 roku w Starym Smokowcu wybudował domy uzdrowiskowe i uzdrowisko od tego czasu działało całorocznie.
W 1925 roku rozpoczęto kuracje w sanatorium Palace w Nowym Smokowcu. Ponad 100 lat (od 1902 roku) istnieje sanatorium lecznicze w Tatrzańskiej Polance. W czasie drugiej wojny światowej powstało sanatorium w Wyżnych Hagach. Od 1889 roku istnieje w Tatrzańskich Matliarach hotel turystyczny z domem uzdrowiskowym, a od 1928 roku działało tutaj nowoczesne sanatorium płucne.
Na przełomie wieku powstały obiekty uzdrowiskowe na Jeziorze Szczyrbskim, potem wybudowano kompleks hoteli na brzegu jeziora, nie brakowało też usług klimatoterapeutycznych pod kontrolą lekarską.
Tuż po powstaniu Czechosłowacji otwarto dla dzieci Zakład Šrobárov w Dolnym Smokowcu a od 1928 roku Sanatorium dr. Opatrného w Górnym Smokowcu.
W pierwszych dziesięcioleciach zeszłego wieku zbudowano w Wysokich Tatrach mnóstwo kompleksów uzdrowiskowych, co wzbudzało wielki podziw w owych czasach powojennej Europy. Wszystko to było podstawą nowoczesnej pneumologii i ftyzjologii w byłej Czechosłowacji, co miało odniesienie w dużej ilości skutecznie wyleczonych pacjentów.
 
Epoka się zmienia... na lepsze dla słowackiej służby zdrowia?
W ostatnim dziesięcioleciu w związku z szybkim rozwojem regionu, doszło do wyraźnych zmian dotyczących stosunków własności i transformacji ekonomicznej służby zdrowia. Zniżyła się liczba łóżek w sanatoriach, wyjechało wielu wykształconych i doświadczonych lekarzy i siostr. Transformacja sanatorii tatrzańskich ma działanie bardziej negatywne. Sanatoria są coraz biedniejsze a ich dawna sława zanika.
Całe szczęście, że nie dotyczy to uzdrowisk klimatycznych.  Podniósł się standard oferowanych usług, oddziały są bardziej nowoczesne. Uzdrowiska nie służą tylko chorym, ale znalazły uznanie u nowej klienteli. Młodsze kategorie wiekowe, które wyznają kult zdrowia i piękna, przychodzą do Wysokich Tatr na pobyty kondycyjne i relaksacyjne.
 
Doskonałym uzupełnieniem pobytu w górach, okazują się w ostatnich latach nowowybudowane parki wodne u podnóża Wysokich Tatr (np. AquaCity Poprad, Aquapark Bešeňová, Vrbov....). Dzięki gorącym źródłom mineralnym, leczenie klimatyczne wzbogacono o element termalny.
Całkowity produkt działa na cały organizm ludzki, na osoby w każdym wieku i wykonujące każdy zawód.

Można powiedzieć, że klimat i wody termalne reprezentują poważny środek ekonomiczny rozwoju Wysokich Tatr i całego regionu. Razem z ofertą zabytków historycznych i możliwościami, jakie daje położenie geograficzne, które reprezentują niepowtarzalne tereny Tatrzańskiego Parku Narodowego,  należą Wysokie Tatry do zajmujących czołowe miejsce celów, które na Słowacji warto odwiedzić.


 

dnes je: 16.12.2018

meniny má: Albína

Szczególowy kalendarz


Slovenská verzia
English version

837363

Úvodná stránka